W projektach Ferruccia Lavianiego historia i technologia nie stoją ze sobą w sprzeczności. Włoski architekt i projektant, od 1991 roku związany z Kartell jako dyrektor artystyczny, od ponad trzech dekad współtworzy ikoniczne projekty marki, udowadniając, że przedmiot użytkowy może być ekspresyjny i pełen kulturowych odniesień.
Projektowanie bez granic między przeszłością a teraźniejszością
Ferruccio Laviani urodził się w 1960 roku we Włoszech. Studiował architekturę na Politechnice Mediolańskiej, a doświadczenie zawodowe zdobywał między innymi u boku Michele De Lucchiego. Ważnym etapem jego drogi twórczej był kontakt ze środowiskiem Memphis, awangardowym ruchem, który pod koniec XX wieku zakwestionował modernistyczne przywiązanie do prostoty i podporządkowania formy funkcji. Zamiast projektować przedmioty wyłącznie według zasad użyteczności, twórcy związani z Memphis przywrócili wzornictwu kolor i poczucie humoru. W 1991 roku Laviani otworzył własne studio w Mediolanie i rozpoczął współpracę z Kartell jako dyrektor artystyczny.
W jego twórczości przeszłość nie jest zbiorem form, które należy wiernie odtwarzać. Staje się raczej materiałem do interpretacji; źródłem skojarzeń, które można przekształcać za pomocą nowych technologii i współczesnych materiałów. Charakterystyczna dla Lavianiego dekoracyjność nie wyklucza funkcjonalności, nadając jej dodatkowy wymiar. Projektowany przedmiot nie tylko spełnia określone zadanie, ale również buduje atmosferę wnętrza, przyciągając uwagę i wywołując emocje.
Bourgie. Barok w nowoczesnym wydaniu
Zaprojektowana w 2004 roku lampa Bourgie należy do najbardziej rozpoznawalnych projektów Ferruccia Lavianiego dla Kartell. Jej forma przywołuje skojarzenia z historycznymi lampami o dekoracyjnych podstawach i plisowanych abażurach. Zamiast tradycyjnych materiałów projektant wykorzystał poliwęglan, nadając klasycznej sylwetce nowoczesny, niemal teatralny charakter.
Bourgie nie jest jednak prostym cytatem z przeszłości. Przezroczystość, gra światła i refleksów oraz charakterystyczna konstrukcja sprawiają, że lampa zmienia swój wyraz w zależności od otoczenia. Może pełnić funkcję oświetlenia, ale równie dobrze staje się dekoracyjnym akcentem wnętrza. Projekt pokazuje, jak za pomocą nowego materiału można zmienić sposób odbioru formy zakorzenionej w historii. Bourgie stała się jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli współpracy Lavianiego z Kartell.
Take. Design, który nie potrzebuje nadmiaru
Inny wymiar projektowania Lavianiego reprezentuje lampa Take, w której punktem wyjścia nie jest monumentalna forma ani rozbudowana dekoracyjność, ale prosta, kompaktowa konstrukcja. Zaprojektowana dla Kartell lampa składa się z dwóch połączonych ze sobą części, których kształt tworzy charakterystyczny, symetryczny profil.
Take pokazuje, że wyrazisty projekt nie musi opierać się na skomplikowanej konstrukcji. O jego charakterze decydują proporcje i wykorzystanie właściwości tworzywa. Poliwęglan pozwala uzyskać efekt lekkości, a jednocześnie nadaje lampie wyraźną tożsamość wizualną. W tym przypadku Laviani operuje oszczędniejszym środkiem wyrazu niż w Bourgie, ale pozostaje wierny idei, która przewija się przez jego twórczość: materiał nie ma być jedynie technicznym rozwiązaniem, ale istotnym elementem języka projektowego. Przypomina również, że przedmiot codziennego użytku może zyskać indywidualny charakter dzięki świadomej pracy nad detalem.
Teresa. Natura przełożona na język designu
W lampie Teresa, zaprezentowanej przez Kartell w 2024 roku, Laviani zwraca się ku inspiracjom organicznym. Punktem odniesienia stał się ukwiał morski, organizm, którego miękka, rozchodząca się promieniście forma i intensywność barw stały się impulsem do stworzenia rzeźbiarskiego obiektu świetlnego. Forma Teresy rozwija się w falujących, zaokrąglonych płaszczyznach, które przywodzą na myśl rozchylające się płatki. Światło wydobywa przestrzenną strukturę lampy, a jej forma pozostaje wyrazista również wtedy, gdy oświetlenie nie jest włączone. Teresa pokazuje inną stronę projektowego myślenia Lavianiego niż Bourgie. Zamiast reinterpretować historyczny przedmiot, projektant obserwuje naturę i przekłada jej formy na język współczesnego wzornictwa. Istotną rolę odgrywają tu możliwości technologiczne, dzięki którym przemysłowe tworzywo może przyjmować miękkie, płynne kształty.
Bourgie, Take i Teresa reprezentują trzy różne sposoby myślenia o oświetleniu. Pierwsza reinterpretuje historyczną estetykę, druga pokazuje siłę oszczędnej, przemyślanej konstrukcji, a trzecia czerpie z organicznych form natury. Właśnie w tej różnorodności ujawnia się istota projektowania Ferruccia Lavianiego. Nie ogranicza się ono do poszukiwania atrakcyjnej formy ani do rozwiązywania problemów funkcjonalnych. Obejmuje również pracę ze sposobem, w jaki przedmioty kształtują nasze otoczenie.
Akademia Kartell w Warszawie
20 listopada 2026 o godz. 11:00 w showroomie Kartell Warszawa odbędzie się kolejne spotkanie z cyklu Akademia Kartell, poświęcone twórczości Ferruccia Lavianiego. Wydarzenie będzie okazją do bliższego poznania sylwetki włoskiego architekta i projektanta, który od 1991 roku pełni funkcję dyrektora artystycznego marki Kartell. Jego realizacje łączą historyczne inspiracje z nowoczesnymi technologiami, a projekty takie jak Bourgie czy Teresa pokazują różnorodność jego podejścia do wzornictwa. Podczas spotkania będzie można przyjrzeć się bliżej charakterystycznemu językowi projektowemu Lavianiego oraz temu, jak za pomocą formy i materiału nadaje przedmiotom codziennego użytku nowy charakter.
Adres
Pl. Trzech Krzyży 10/14 00-499 Warszawa
Godziny otwarcia
Poniedziałek – Piątek: 11:00 – 19:00
Sobota: 11:00 – 16:00
Źródło: OKK!
